skip to Main Content

گوشت قرمز برای سلامتی مفید است یا مضر؟

گوشت قرمز، ویتامین‌ها و مواد معدنی مختلفی دارد که در یک رژیم سالم و متوازن بسیار ضروری هستند. با این حال در سال‌های اخیر و با توجه به تحقیقات مختلف درباره‌ی تأثیر گوشت قرمز روی بالا رفتن خطر ابتلا به سرطان و بیماری‌های دیگر، تا حدودی به شهرت این ماده‌ی غذایی محبوب لطمه وارد شده است. اما آیا واقعا گوشت قرمز بر اساس ادعای بعضی ضرر زیادی برای ما دارد؟

گوشت قرمز به هر گوشتی گفته می‌شود که از ماهیچه‌ی پستانداران به دست می‌آید. مانند گوشت گاو، گوسفند، بره، خوک، بز و گوساله. برای بسیاری از خانواده‌ها، گوشت قرمز یکی از مواد اصلی در تهیه‌ی غذاست و بسیاری افراد، انواع آن را به صورت روزانه در رژیم غذایی‌شان مصرف می‌کنند.

بعضی از تحقیقات نشان می‌دهد که برای داشتن بدنی سالم، بهترین راه، پیش گرفتن یک رژیم گیاهی و برپایه‌ی محصولات زمینی است. در دسامبر ۲۰۱۶، آکادمی تغذیه و رژیم‌های غذایی آمریکا در یادداشتی مدعی شده بود که رژیم برپایه‌ی محصولات زمینی، می‌تواند خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را تا ۶۲ درصد کاهش دهد و همچنین در کم شدن خطر حمله‌ی قلبی و سکته هم مؤثر باشد.

اما سالم بودن این رژیم تنها دلیلی نیست که در دهه‌های اخیر افراد بیشتری را به سمت خود جلب کرده؛ بلکه خطرات ناشی از مصرف گوشت قرمز هم در این قضیه مؤثر بوده‌اند. در اینجا نگاهی به بعضی از این خطرات می‌اندازیم. 

سرطان

وقتی از خطرات مصرف گوشت قرمز صحبت می‌کنیم، سرطان احتمالاً از ثابت‌‌شده‌ترین مشکلات سلامتی است که مطرح می‌شود. 

در اکتبر ۲۰۱۵، مرکز بهداشت جهانی (WHO) گزارشی منتشر کرد و در آن این نتیجه‌گیری به دست آمده بود که گوشت قرمز «احتملاً می‌تواند برای انسان سرطان‌زا باشد». به این معنی که شواهدی وجود دارد مبنی بر این که گوشت قرمز می‌تواند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد.

به علاوه، این سازمان نتیجه‌گیری کرده بود که گوشت‌های فرآوری شده یعنی «گوشت‌هایی که طی فرآیند نمک‌سود کردن، پخت، تخمیر، دودی کردن یا سایر فرآیند‌ها، طمع و ماندگاری‌شان افزایش پیدا کرده برای انسان سرطان‌زا هستند». به این معنی که شواهد کافی وجود دارد که نشان می‌دهد این نوع گوشت‌ها خطر ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهند.

یکی از یافته‌های این تحقیق این بوده که هر ۵۰ گرم گوشت فرآوری شده‌ای که در روز مصرف شود، که معمولاً هم شامل گوشت گاو یا خوک می‌شوند، می‌تواند خطر ابتلا به سرطان روده‌ی بزرگ را تا ۱۸ درصد افزایش دهد.

همچنین در آژانس بین‌المللی تحقیقات درباره‌ی سرطان (IARC) شواهدی به دست آورده‌اند که نشان‌دهنده‌ی ارتباط میان مصرف گوشت قرمز و بالا رفتن خطر ابتلا به سرطان‌های روده‌ی بزرگ، لوزالمعده و پروستات است. 

یکی از نظریه‌ها این است که پختن گوشت قرمز در دمای بالا، مانند سرخ یا کباب کردن آن، از عواملی است که خطر ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهد.

به گفته‌ی انستیتو ملی سرطان (آمریکا)، پختن گوشت در دمای بالا می‌تواند باعث به وجود آمدن آمین‌های هتروسیکلیک (HCA) و هیدروکربن آروماتیک چندحلقه‌ای (PAH) شود که طی آزمایش‌ها، خطر ابتلا به سرطان را در نمونه‌های حیوانی افزایش می‌دهند.

البته طبق گزارش سازمان جهانی، نقش HCA و PAH در سرطان در انسان‌ها کاملاً مشخص نشده و بر اساس تحقیقات آن‌ها، شواهد کافی مبنی بر این که نشان دهد نحوه‌ی پخت گوشت در سرطان‌زا بودن آن‌ تأثیرگذار است یا نه، وجود نداشته.

نارسایی کلیه

نارسایی کلیه زمانی رخ می‌دهد که کلیه‌ها قادر به فیلتر کردن مواد زاید و آب در خون نیستند. دیابت و فشار خون بالا، از اصلی‌ترین دلایل رخ دادن نارسایی کلیه هستند اما طی تحقیقی در جولای ۲۰۱۶،‌ مصرف گوشت قرمز هم به این دلایل اضافه شده است. 

گزارش این تحقیق که در مجله‌ی جامعه‌ی آمریکایی نفرولوژی منتشر شده، نشان‌دهنده‌ی ارتباط میان مصرف گوشت قرمز و خطر ابتلا به نارسایی کلیه است. از بین کسانی که تحقیق روی آن‌ها صورت گرفته، افرادی که در ۲۵ درصد بالای جدول مصرف‌کنندگان گوشت بوده‌اند، نسبت به ۲۵ درصد پایینی، تا ۴۰ درصد شانس ابتلایشان به نارسایی کلیه بیشتر بوده است.

دکتر وون‌پای کو، یکی از محققان پژوهش می‌گوید: «طبق تحقیقات ما این افراد می‌توانند رژیم خود را به رژیم گیاهی تغییر دهند و همچنان پروتئین لازم بدنشان را دریافت کنند. با این حال اگر می‌خواهند به خوردن گوشت ادامه دهند، گوشت آبزیان و پرندگان انتخاب بهتری از گوشت قرمز است.»

بیماری‌های قلبی

در آمریکا، بیماری‌های قلبی، دلیل اصلی مرگ و میر است و سالانه چیزی حدود ۶۱۰۰۰۰ نفر را می‌کشد. رژیم‌‌های غذایی ناسالم که پر از چربی و کلسترول‌اند، از دلایل اصلی ابتلا به بیماری‌های قلبی شناخته می‌شوند. بعضی از تحقیقات نشان داده که گوشت قرمز هم در این لیست قرار می‌گیرد.

برای مثال تحقیقی که در سال ۲۰۱۴ روی بیش از ۳۷ هزار مرد از کشور سوئد انجام شده نشان می‌دهد که مردهایی که روزانه بیش از ۷۵ گرم گوشت قرمز فرآوری‌شده مصرف می‌کنند، نسب به کسانی که کمتر از ۲۵ گرم در روز مصرف می‌کنند، ۱.۲۸ برابر بیشتر در خطر ابتلا به نارسایی‌های قلبی قرار دارند.

تحقیقی دیگری که در سال ۲۰۱۳ و از طرف دانشگاه کلمبیای نیویورک منتشر شد، نشان می‌دهد که مصرف گوشت قرمز با بالا رفتن خطر ابتلا به بیماری‌های قبلی ارتباط دارد، اما این ارتباط به واسطه‌ی چربی و کلسترول بالای گوشت نبود. طبق یافته‌های این تحقیق، باکتری‌های روده، یکی از ترکیبات گوشت به نام ال-کارنیتین را در فرآیند گوارش به ترکیبی به نام تری‌متیل‌آمین ان-اکسید (TMAO) تبدیل می‌کند. طبق آزمایش‌هایی که روی موش‌ها انجام شده، TMAO می‌تواند منجر به ابتلا به تصلب شرایین شود، بیماری‌ای که به دلیل وجود چربی زیاد در رگ‌ها رخ می‌دهد و می‌تواند به حمله‌ی قلبی یا سکته ختم می‌شود. 

با این که تحقیقات زیادی وجود دارد که مصرف گوشت قرمز را برای سلامتی مضر می‌دانند اما تحقیقاتی هم هستند که این نظرات را به چالش می‌کشند. برای مثال تحقیقی که در سال ۲۰۱۷ و در دانشگاه پردو در ویرجینا انجام شده نشان می‌دهد که مصرف ۸۵ گرم گوشت قرمز برای سه بار در هر هفته، خطری برای سلامتی ندارد و ریسک ابتلا به بیماری‌های قلبی را افزایش نمی‌دهد.

دیورتیکولیت

دیورتیکولیت بیماری‌ای است که در آن دیورتیکول‌های جداره‌ی روده ملتهب می‌شوند. این بیماری می‌تواند منجر به مشکلات جدی مانند آبسه، سوراخ شدن جداره‌ی روده یا پریتونیت (التهاب جداره شکم) شود. 

با این که دلیل اصلی دیورتیکولیت هنوز مشخص نیست اما بر اساس بعضی نظریه‌ها، رژیم‌های پر فیبر می‌تواند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهد. همچنین طبق تحقیقی که در سل ۲۰۱۷ در مجله‌ی گات منتشر شد، مصرف زیاد گوشت قرمز هم می‌تواند این خطر را افزایش دهد.

بر اساس این تحقیق، احتمال ابتلا به این بیماری در مردانی که بیشترین مصرف گوشت قرمز را داشته‌اند نسبت به کسانی که گوشت کمتری مصرف می‌کردند، ۵۸ درصد بیشتر بوده، ضمن این که این خطر با مصرف گوشت فرآوری شده بیشتر هم شده است.

چه میزان گوشت قرمز مصرف کنیم؟

با وجود تمام تحقیقات زیادی که نشان‌دهنده‌ی خطرات مصرف گوشت قرمز هستند، باید به این نکته هم دقت داشت که این گوشت پر از مواد مغذی و مورد نیاز برای بدن است.

برای این که مثالی زده باشیم، ۱۰۰ گرم گوشت خام گاو، شامل ۲۵ درصد از ویتامین ب‌۳‌ای می‌شود که روزانه برای بدن مورد نیاز است و همچنین ۳۲ درصد از زینکِ مورد نیاز برای بدن به صورت روزانه. گوشت قرمز همچنین پر از ویتامین ب‌۶، سلنیوم و آهن-هم است که از آهن موجود در سبزیجات راحت‌تر هضم می‌شود. 

با وجود این‌ها بر اساس تحقیقات انجام شده، پیشنهاد می‌شود که مصرف گوشت قرمز محدود باشد و به صورت روزانه خورده نشود. مثلاً انستیتو ملی سرطان آمریکا، پیشنهاد می‌کند که در هفته حداکثر ۵۱۰ گرم گوشت قرمز پخته‌شده مصرف و از مصرف گوشت‌های فرآوری شده کاملاً خودداری شود.

ورود

0 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *