رفتن به محتوای اصلی

آیا افراد گیاهخوار می‌توانند رژیم کتوژنیک داشته باشند؟

فواید سلامتی رژیم گیاهخواری و کتوژنیک بر بدن مورد مطالعه و تحقیق بسیاری از پژوهشگران بوده است. رژیم کتوژنیک یا کتو، یک رژیم غذایی پر چرب و کم کربوهیدرات است که به دلیل محبوبیت بسیار خود نظر بسیاری از افراد را به خود جلب کرده است؛ اگر چه معمولاً در این رژیم از محصولات حیوانی مانند گوشت، ماهی و مرغ استفاده می‌شود، با این حال افراد گیاهخوار می‌توانند با تغییراتی این نوع رژیم را نیز در برنامه غذایی خود بگنجانند.

 رژیم گیاهخواری کتو چیست؟
یک ترکیب جالب که جنبه‌های گیاهخواری و رژیم کتو را با یکدیگر ادغام می‌کنند. همانطور که مشخص است گیاهخواران در برنامه غذایی خود محصولاتی مانند تخم‌مرغ، لبنیات و گوشت را مصرف نمی‌کنند. در عین حال رژیم کتوژنیک نیز یک نوع رژیم پرچرب است که مصرف کربوهیدرات‌ها در آن به 20 تا 50 گرم در روز محدود می‌شود. این مصرف پایین کربوهیدرات موجب می‌شود که بدن شروع به سوزاندن چربی برای تأمین انرژی مورد نیاز خود کند. در رژیم سنتی کتوژنیک حدود 70 درصد کل کالری روزانه از منابعی مانند روغن، گوشت، ماهی و لبنیات پرچرب تأمین می‌شود. اما در رژیم گیاهخواری کتو، این محصولات حیوانی با چربی‌های سالمی مانند روغن نارگیل، آووکادو، آجیل و دانه‌ها جایگزین می‌شود.

فواید رژیم گیاهخواری کتو

شاخ غول کاهش وزن
آنچه مسلم است هر دو نوع رژیم گیاهخواری و کتو، باعث کاهش وزن می‌شوند. در یک بررسی مشخص شده افرادی که پیرو رژیم گیاهخواری هستند به طور متوسط 2 کیلوگرم از وزن بدن خود را در طی 18 هفته ابتدایی آغاز این رژیم از دست می‌دهند. ضمن اینکه گیاهخواری تأثیر مثبت بیشتری به نسبت رژیم‌های سنتی کم کالری بر کاهش وزن و چربی بدن دارد.
به همین ترتیب مطالعه انجام شده بر روی 83 فرد مبتلا به چاقی در طی 6 ماه، کاهش قابل توجه وزن و شاخص توده بدنی آن‌ها با کاهش وزن متوسط 14 کیلوگرم در طول دوره مطالعه را نشان داد. میزان بالای چربی‌های سالم در رژیم گیاهخواری کتوژنیک، عامل اصلی کاهش اشتها و گرسنگی و سیر بودن به مدت طولانی و در نتیجه کاهش وزن احتمالی است.

خداحافظی با بیماری‌های مزمن
رژیم گیاهخواری خطر ابتلا به بیماری‌های مزمنی مانند افزایش کلسترول بد، فشار خون و بیماری قلبی را کاهش می‌دهد. این در حالی است که رژیم کتوژنیک نیز در مطالعات انجام شده نشان از کاهش قابل توجه کلسترول بد، تری گلیسیرید و قند خون که همگی از عوامل خطر بیماری‌های قلبی هستند را داشته است. ضمن اینکه بررسی‌ها، تأثیر آن بر سلامت مغز و کاهش عوارض بیماری پارکینسون و آلزایمر را نشان می‌دهد.

کمک به کاهش قند خون
رژیم گیاهخواری باعث کاهش قابل توجه شاخص HBA1C (نشانگر کنترل طولانی مدت قند خون) در بدن می‌شود. ضمن اینکه یک مطالعه 5 ساله بر روی 2900 نفر نشان داده است که پیروی از این نوع رژیم، خطر ابتلا به دیابت را تا 53 درصد کاهش می‌دهد.
رژیم کتوژنیک نیز تأثیر مثبت خود بر تنظیم قند خون، مقاومت در برابر انسولین را در مطالعات و آزمایشات بسیار بر روی افراد مختلف را به اثبات رسانده است.

آنچه باید در رژیم گیاهخواری کتو توجه کنید
هر چند فواید این نوع رژیم کاملاً اثبات شده است، اما در صورتی که برنامه‌ریزی تغذیه‌ای مناسبی در این خصوص نداشته باشید، ممکن است با عوارض منفی رژیم گیاهخواری کتوژنیک مواجه شوید.

خطر افزایش کمبودهای تغذیه‌ای
بدلیل محدودیت‌های موجود در روند تغذیه‌ای این نوع رژیم که صرفاً در مصرف میوه‌ها، حبوبات و غلات کامل خلاصه می‌شود، برنامه‌ریزی و نظارت دقیق بر مصرف مواد مغذی به منظور اینکه با کمبود ویتامین، آهن، کلسیم روبرو نشوید، اهمیت زیادی دارد. مصرف مکمل‌های غذایی طبق دستور متخصص تغذیه می‌تواند نگرانی‌های شما در این مورد را کاهش دهد.

خطر عوارض جانبی شبه آنفولانزا
پیروی از رژیم کتو در برخی موارد می‌تواند عوارض جانبی را تولید کند که به عنوان آنفولانزای کتو هم شناخته می‌شود. علائمی مثل یبوست، سردرد، خستگی، گرفتگی عضلات، تغییرات خلق و خو، حالت تهوع، سرگیجه از این علائم هستند که معمولاً در عرض چند روز از بین می‌روند. استراحت، مصرف آب فراوان و ورزش منظم می‌تواند این علائم را کاهش دهد.

رژیمی که برای همه مناسب نیست
از آنجا که در رژیم گیاهخواری کتو بسیاری از مواد غذایی محدود می‌شوند، پیروی از آن برای همه افراد بویژه کودکان، زنان باردار یا شیرده مناسب نیست. زیرا می‌تواند چندین ماده غذایی حیاتی را که برای رشد مناسب است، محدود کند. این رژیم برای ورزشکاران یا افراد مبتلا به دیابت نوع 1 هم مناسب نیست. در هر حال اگر هر نوع بیماری زمینه‌ای دارید حتماً با پزشک متخصص در این مورد مشورت کنید.

مواد غذایی که در رژیم گیاهخواری کتو می‌توانید مصرف کنید
یک رژیم غذایی گیاهی سالم کتو، باید سرشار از انواع سبزیجات نشاسته‌ای، چربی‌های سالم و منابع پروتئینی باشد. نمونه‌ای از موادی که می‌توان در این خصوص مصرف کرد عبارت‌اند از:

سبزیجات غیر نشاسته‌ای: اسفناج، بروکلی، قارچ، کلم پیچ، گل کلم، کدو سبز و فلفل دلمه ای

چربی‌های سالم: روغن زیتون، روغن نارگیل، آووکادو و روغن آووکادو

آجیل: بادام زمینی/درختی، گردو، بادام هندی، پسته

دانه‌ها: چیا، کتان و دانه کدو تنبل

کره‌های گیاهی: بادام، بادام زمینی، کره گردو

انواع شیرهای گیاهی: شیر بادام، شیر نارگیل، شیر سویا

پروتئین: توفو، تمپه، جلبک اسپیرولینا، مخمر تغذیه ای

میوه‌های کم کربوهیدرات (در حد اعتدال): انواع توت‌ها، لیمو و لیمو ترش

گیاهان و ادویه‌ها: ریحان، پاپریکا، فلفل، زردچوبه، نمک، پونه کوهی، رزماری و آویشن

مواد غذایی که در رژیم غذایی کتو باید به طور محدود استفاده کنید

به جز محصولات حیوانی که مصرف آن‌ها در رژیم گیاهخواری کتو ممنوع است، شما باید مواد غذایی پر کربوهیدرات مانند غلات، حبوبات، میوه‌ها و سبزیجات نشاسته‌ای را در میزان کم استفاده کنید. بعضی مواد غذایی که نیاز به استفاده محدود آن‌هاست عبارت‌اند از:
سبزیجات نشاسته ای: سیب زمینی، سیب زمینی، چغندر، ازگیل، هویج و سیب زمینی شیرین
نوشیدنی‌های شیرین شده با شکر: نوشابه، چای شیرین، نوشیدنی‌های ورزشی، آبمیوه و نوشیدنی‌های انرژی زا
غلات: نان، برنج، کینوا، جو، ارزن، چاودار، جو، گندم سیاه و پاستا
حبوبات: لوبیا، نخود، عدس و نخود
میوه‌ها: سیب، موز، پرتقال، توت، خربزه، زردآلو، آلو و هلو
چاشنی‌ها: سس باربیکیو، خردل عسلی، سس کچاپ، مارینادها و سس‌های سالاد شیرین شده
غذاهای فرآوری شده: غلات صبحانه، گرانولا، چیپس، کلوچه، کراکر، و محصولات پخته شده
شیرین کننده‌ها: شکر قهوه ای، شکر سفید، عسل، شربت افرا و شهد آگاو
نوشیدنی‌های الکلی

و در نهایت اینکه
رژیم گیاهخواری کتو یک برنامه غذایی پر چرب و کم کربوهیدرات است که می‌تواند در سلامت عمومی بدن مؤثر باشد. با این حال به دلیل محدود بودن مصرف برخی مواد غذایی پیروی از آن برای همه افراد مناسب نیست. اما اگر گیاهخوار هستید و علاقمند به امتحان رژیم کتوژنیک، قطعاً می‌توانید با ترکیب این دو رژیم با یکدیگر تجربه تازه‌ای را داشته باشید.
رژیم گیاهخواری کتو یک الگوی غذایی پرچرب و کم کربوهیدرات است که گوشت و غذاهای دریایی را حذف می‌کند. اما توصیه همیشگی ما مشورت با پزشک متخصص تغذیه و برنامه‌ریزی دقیق غذایی در این خصوص است.

دیدگاهی ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.